Salı, 25 Temmuz 2017

you are here:




ASLI KAYA
ETKILI ILETISIMDE  DINLEMENIN ÖNEMI
Anne -  babanin çocukla etkili ve saglikli bir iletim kurmasinin yolu ayni ölçüde etkili ve saglikli bir iletisimden geçer. Iletisim sosyal hayatin vazgeçilmez bir ögesidir.  Özellikle çocukla kurulabilecek tutarli dogru ve seviyeli bir iletisim çocugun her anlamda saglikli bir birey olarak yetismesinin ve mutlu bir birey olmasinin temel nedenidir.
         
Iletisimde,  özellikle anne babanin çocukla kurdugu iletisimde temel nokta kabul etmedir. Çocugu oldugu gibi kabul etmek ve dissal bazi faktörlere yada baskalarinin degerlerine göre yönlendirmemek saglikli iletisimin temel sartidir. Bu nedenle çocuga yakinlasirken onu ana-baba oldugu gibi kabullenmeli ve bu haliyle sevdigini, önemsedigini hissettirmelidir. Çocukla iletim kurmanin en etkili ve etkin yolu onu dinlemektir. Çocugu duymak degil onu dinlemek önemlidir.
          Anne ve baba çocukla iletisim kurarken her seyden önce, etkin dinlemenin nasil gerçeklesebilecegini bilmelidir. Batili psikolog Publilus Syrus;”Çocuguna servet birakmak isteyen anne- baba, ona iyi dinlemeyi ögretmelidir" diyerek dinlemenin iletisimde ne kadar önemli bir unsur yada güç oldugunu vurgulamaktadir. Etkin dinleme için kisinin söylediklerinin gerçek anlamlarinin kavranmasi gerekir. Duyuldugunu ve anlasildigini bilmek  çocuk için çok güzel bir duygudur.
         Etkin dinleme, çocugun sorularini çözmeyi kolaylastirir.Insanlar sorunlari hakkinda konustuklarinda çözümü daha kolay bulabilirler. Etkin dinlemede birey, dinledigi yada anlatilan seyleri karsi tarafa aynen ve hiçbir bozulmaya ugramadan yansitir. Bu dinleme tarzinda çocuk hem kendisini tam anlamiyla ifade etmis olacak hem de yasadigi sorun ve problemlere çözüm yolu bulabilecektir.
           Etkin dinlemede çocugun söylediklerinin gerçek anlamlarinin kavranmasi ve  anlasilmasi  gerekir. Bu tarz bir dinleme teknigi, çocuklarin duygularini kesfetmelerine yardimci olur. Etkin dinleme çocuklarin olumsuz duygulardan korkmamalarina yardim eder, ana-baba ve çocuk arasinda sicak bir dostluk gelistirir. Etkin dinleme için:
•  Anne-baba çocugun söyledigini duymak istemelidir. Bu onun için zaman ayirmak anlamina gelir.  Anne – babanin zamani yoksa bunu çocugunuza söylemelidir.
•  Anne - baba o andaki soruna yardimci olmayi gerçekten istemelidir.
•  Anne- baba çocugun duygulari ne olursa olsun, onun duygularini gerçekten kabul etmelidir.
•  Anne- baba çocugun duygularini tanidigina, onlarla bas edebilecegine ve sorunlarina çözüm bulma yetenegine tam olarak güvenmelidir. Bu güveni çocugunun sorunlari kendi basina çözdügünü gördükçe kazanacaktir.
• Duygularin sürekli degil, geçici oldugunu anlamalidir. Duygular geçicidir.
•  Anne – baba çocugunu digerlerinden farkli ayri bir birey olarak algilamalidir. Bu ayrilik çocugun kendi duygularinin olmasina, nesneleri kendisine göre algilamasina izin vermeye destek olur. Ayriligi, yalnizca hissetseler bile çocuga yardimci olmalidirlar. Çocugun sorunlari oldugunda onun yaninda olmali ancak karismamalidirlar.
            Kisi empati kurup dogru olarak dinleyince karsisindakini anlar. Bir anlamda kisi kendisini karsisindaki kisinin yerine koyar. Empati kurmayi ögrenen anne ve babalar çocuklarina daha fazla anlayis gösterirler.
            Etkin dinlemenin anne- baba ve çocuk arasinda nasil gerçeklesecegine iliskin bir örnek vermek gerekirse;
Çocuk: Bu aksam yemek yemeyecegim.
Baba: Haydi hemen gel. Senin yasindaki çocuklar günde üç ögün yemek yemeli. (Baba emir veriyor)
Çocuk: Ögle yemeginde çok yedim.
Baba: Yine de masaya gel, ne yedigimizi gör.( Baba öneri getiriyor)
Çocuk: Hiçbir sey yemeyecegim.
Baba: Bu aksam senin neyin var? (Baba sorguluyor)
Çocuk: Bir seyim yok.
Baba: Öyleyse masaya gel. (Baba emir veriyor)
Çocuk: Aç degilim. Masaya da gelmeyecegim
          Yukaridaki ilk diyalogta baba daha önce degindigim bazi iletisim engellerini kullanmistir; fakat çocugun sorunu çözülememistir. Ayni durum etkin dinleme yöntemi ile çözülebilmektedir, Diyalogu bir de bu açidan degerlendirelim
Çocuk: Yemek yemek istemiyorum
Baba: Bu aksam canin yemek istemiyor mu?
Çocuk: Evet, midemde bir dügüm var sanki.
Baba: Bugün gerginsin galiba?
Çocuk: Gergin degilim, çok korktum.
Baba: Bir seyden korkmussun.
Çocuk: Evet bugün Hakan, aradi ve konusmak istedigini söyledi. Çok ciddiydi. Her zamanki gibi degildi.
Baba: Bir sey oldugunu mu düsünüyorsun?
Çocuk: Ayrilmak istemesinden korkuyorum.
Baba: Bu seni çok üzer. 
        Yukaridaki diyalogta ise çocugun temel sorunu ortaya çikmistir. Genellikle çocuklar anlatmak istediklerini üstü kapali bir sekilde ifade ettikleri için, etkin dinleme, sorunun ortaya çikmasina ve çocuklarin kendi sorunlarini daha iyi kavramalarina yardimci olacaktir.            
         Etkin dinlerken anne ve baba çocugun mesaj ve iletileriyle tam olarak ilgilenebilmek için kendi duygu ve düsüncelerini geri plana itmelidir. Bu anlamda empati yapmak çok önemlidir yani anne-baba çocugun yerine kendini koymalidir. Ancak bu suretle çocugun niyetini yada anlatmak istediklerini dogru degerlendirebilir.
        Etkin dinlemeyi uygulayan anne – baba da bazi degisiklikler olabilir Çünkü kendi düsünceleri geri plana itilip tamamiyla çocugun düsünceleri ön plana geçirilmistir. Böyle bir durumda anne ve babanin görüs ve düsüncelerinin de degisme riski muhakkaktir. Bu açidan bakildiginda etkin dinleme bir riskte içerir.
         Etkin dinleme yönteminde en sik yapilan hatalari su sekilde siralayabilirim:
a) Çocuklari Rehberlik ile etkilemek: Bu hataya en çok düsen anne babalar kötü niyetle bu dinlemeye baslayanlardir. Etkin dinlemeyi çocuklarinin kendileri gibi davranmasi ve düsünmesi yolunda kullanirlar. Bu elbetteki yanlis ve verim alinamayacak bir uygulamadir.
b) Kapiyi açmak sonrada yüzüne kapamak: Bu tarz bir hatada ise anne -  baba çocuklarinin konusmasi için bir açik kapi birakir daha sonra ise çocugunu dinlemeye sabri olmadigi için açtigi kapiyi kapatma yollarli arar. 
c) Papaganlasan anne - baba: Anne- babanin çocugu etkilemek ve kendi düsüncelerini yada dogrularini ona yansitma adina devamli ayni iletileri tekrar etmeleri sonucu düstükleri hatadir.
d) Empatisiz dinlemek: Bu hatayi uygulayan anne -  babalar ise çocugunun duygu ve düsüncelerini anlamayan onun hissettiklerini hissetmeyen yani çocugunun yerine kendini koymayan anne ve babalardir.
e) Yanlis zamanlarda etkin dinlemek: Bu tarz hatayi yapan anne - babalar etkin dinlemeyi uygunsuz zamanlarda kullanan anne- babalardir. Burada anne - baba etkin dinlemeye tam anlamiyla hazir olsa bile çocuk duygularini söylemek istemeyebilir yada kendi kendisiyle bas basa kalmak isteyebilir. Böyle durumlarda anne - babalar iletisimin etkinligi ve sagligi adina israrci olmamali ve çocuga saygi göstermelidir.
     Çocukla kurulabilecek etkili ve etkin iletisimde uygulanabilecek diger bir yöntem ise edilgen dinlemedir. Edilgen dinleme, çocuk konusurken, sik sik soru sormadan ve yorum yapmadan onu dinlemektir. Anne baba bu dinleme tarzinda çocugun verdigi iletilere sözle herhangi bir onay vermez yalniz kafa sallayarak yada  “hi hi” gibi ifadelerle göz temasi kurarak çocugu konusmaya tesvik eder. Bu yöntemle, çocuk dinlenildigini, duygu ve düsüncelerinin önemli oldugunu, verecegi karara güvenildigi hissini alacaktir.
        Edilgin dinleme kisiye:
• Duygularini duymak istiyorum
• Duygularini kabul ediyorum
• Benimle paylasmak istedigin konuda verecegin karara güveniyorum
• Bu senin sorunun sorumlu sensin gibi güçlü mesajlari verir.
      Edilgin dinleme iletisimi engellemesine karsin çocuga kabul edilmedigi izlenimini verir. Anne baba çocuga gerçekten tüm dikkâtini verdigini göstermelidir. Bunu yapmak içinse karsisindaki çocuga sözlü ve sözsüz mesajlar iletmelidir. Hi hi, evet, seni anliyorum...gibi sözlü mesajlarla; bas sallama, jestler ve mimiklerle, beden durusu gibi sözsüz mesajlarla karsisindaki çocuga  onu dinliyor hissini vermesi gerekir.
      Çocuklar sorun ve duygularini dile getirmekte güçlük çekerler. Konusmak için cesaretlendirilmek isterler. Asagidaki örnek cümlelerle bu cesaret duygusu çocuga asilanabilir:
• Bu konuda konusmak ister misin?
• Bu olay karsisinda neler hissettin?
• Bana örnek verir misin?
• Bu konuda neler düsünüyorsun?
Bu sözler kullanilmaya baslandigi ilk zamanlarda çocuklar alisik olmadiklari bir durumla karsilasacaklari için olumlu tepkiler vermeyebilirler. Ama denendikçe, zamanla çocuklarin tepkileri olumlu olmaya baslayacaktir.
       Dinlemeye yönelik olarak en son bahsedebilecegim yöntem ise çözümlemeci dinlemedir. Çözümlemeci dinleme anne ve babanin çocugun duygu ve düsüncelerini yansitan açik ve yanlis anlasilmaya meyilli yada belirsiz olmayan yanitlar vermeleri demektir. Bu tarz bir dinlemede yargilayici olunmamalidir.
       Yukarida dinleme yöntemleriyle ilgili açiklamalardan sonra genel bir degerlendirme yapmak gerekirse, her dinleme tarzinin kendine özgü bir  anlayisi içinde barindirdigini ve en etkin dinlemenin, aslinda ortama ve çocugun psikolojisine yada o anki ruh haline bagli olarak degisebilecegini söyleyebiliriz. Ancak çocuklariyla iletisim kurarken sicak ve dostane iliskiler gelistirmeyi hedef alan ve çocuklarinin özgüven duygusunu gelistirmeye çaba sarfeden anne- ve babalarin etkin dinleme tarziyla çocuklarinin iletilerini paylasmalari tavsiye edilebilir.                             

                Sevgi ve Saygilarimla
                                                                                        Asli KAYA
       Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır
Sekreter dergisine uye olun ,masanizda bu kaynaklar size vitamindir. isinizde basariyi getirir
yillik uyelik 90 tl bilgi için 0212 4664912

 

 

 
< Önceki
RESIM GALERISIIRLERHOSGELDINIZTC KIMLIK OTELLERÇIÇEKÇILERKUAFÖRLERÜYE FIRMALARRESTAURANTLARTEMSILCIMIZ OLUNIS VERENLERGÜZEL SÖZLERSEKRETER GÖRÜSLERIKIM NE DEDI
Köse Yazarlari
 

Asli KAYA

Neset YALÇIN

 
Reklam Verenler


Bakü Sekreterlerin Egitim Semineri
Bakü Sekreterlerin Egitimi
0
Ziyaretçi Sayisi
Toplam900150
Tarih/Saat