Cuma, 26 Mayıs 2017

you are here:




PROTOKOL KURALLARI
PROTOKOL KURALLARI
Kurumlarda çalisanlarin, özellikle yöneticilerin protokol kurallarina uymalari, yönetimde  “temsil” niteliklerinin  dogal ve yasal geregidir. Her yönetici birimini  ya da kurumunu, her yerde ve her zaman, 3. Sahislara karsi temsil eden kisidir.
Temsil niteligi en çok  protokol kurallariyla ortaya çikar. Bu nedenle  yönetimde protokol kurallari , yöneticilerin temsil nitelikleri yönünden oldukça önemlidir. Zira kurumunu olumlu ve basarili temsil edemeyen  bir yönetici, çok çaliskan ve iyi olsa da, dis çevresinde daima olumsuz degerlendirilir. Bu nedenle  özellikle yöneticilerin  resmi protokol kurallarini  iyi bilmeleri gerekmektedir.
Yönetimde protokol kurallari “Resmi Nezaket ve Görgü Kurallari”  demektir.

Resmi takdimlerde ve hitaplarda, Devlet adamlarina, mülki erkana ve üst yöneticilere daima resmi unvan veya rütbeleriyle hitap edilir.(Sayin Vali, Sayin Genel Müdür, Sayin General) Özel hitaplarda ise, büyüklere, üstlere ve yeni tanisilan es düzeydeki kisilere “Beyefendi/Hanimefendi” diye hitap edilir.  Takdimlerde, resmi unvani  soyadindan sonra belirtilir( Dr.Bekir Tarik YIGIT, Egitim Dairesi  Baskani)  Ancak, subaylarin, polislerin, rütbeleri  ve doktorlarin kariyer unvanlari  isimden önce söylenir. ( Dr. Levent BORATAY)  Kisi kendini takdim ederken / tanitirken de önce adini  soyadini sonra , unvanini/sifatini söyler. (Bekir Tarik YIGIT Dr;  Mustafa USLUOGLU, Kurs Müdürü)
Çalisma hayatinda amirlere  saygili hitap edilmeli ( sayin genel müdürüm, sayin müdürüm denilmeli veya sadece  beyefendi/hanimefendi  denilmeli)
Astlara resmi iliskilerde , öne “sayin” , ekleyerek, unvaniyla veya soyadiyla  (sayin personel müdürü veya sayin Sariyildiz), özel iliskilerde ise, unvaniyla veya adiyla  ve sona “bey/hanim” ekleyerek hitap edilir.(müdür bey veya Kenan bey/ Funda hanim) Hizmetlilere veya soförlere “efendi” demek  dogru degildir. Adiyla hitap etmek uygun olur ( Ali bey, Fatma hanim)

 “Vekil” veya “Yardimci” unvani tasiyan yöneticilere üst unvan ile hitap etmek hem kisiyi onore eder, hem de yanlis sayilmaz. “Sayin kaymakamim”Ancak üstün oldugu yerde böyle hitap etmek uygun olmaz.
 
 Bir makama vekalet eden kisiye  de,  vekalet ettigi unvanla hitap edilir.  Genel Müdürlüge vekalet eden  Genel Müdür Yardimcisina “ Sayin Genel Müdür” denilir. Sayin Genel Müdür vekili denilmez.
 Eski  ve emekli yöneticilere  hitaplarda, son resmi görev unvani veya en üst görev unvani ile hitap edilir. (Sayin Bakanim, Sayin Baskanim) Ancak resmi Yazilarda ( Halim ÇORBALI, Tapu ve kadastro eski Genel Müdürü, Zekeriya Temizel, Maliye eski Bakani, (eski maliye bakani denilmez). General/amiral, Vali, Büyükelçilere görevden ayrilmis veya emekli olmus olsalar bile “ eski “ denmez.  “sayin vali , sayin general diye hitap edilir” Ancak  resmi ortamda  ve resmi hitaplarda  “ Sayin emekli Büyükelçi, Sayin emekli Vali” denir. “Êski” sifati sadece görev yeri belirtildiginde  yazi dilinde kullanilir. “Galip ESMER, Tapu ve Kadastro eski Genel Müdürü”
 - Tanistirma daima ayakta ve  ilk karsilasmada olur. Genel kural olarak  erkek hanima, küçük büyüge, ast üste adi, soyadi  ve unvaniyla takdim edilir. Ayrica tanistirmada büyükten(üstten) izin alma gerekir veya tanistirma üstün ön bilgisi dahilinde olur.
  Tanistirmada, erkekler hanimlarin yanina götürülür. Hanimlar ayaga kalkmaz.  Ancak içeriye bir hanim girince erkegin ayaga kalkmasi büyük bir saygi ve inceliktir.
 Tanistirma görevi öncelikle ev sahibine aittir.   Ancak  evlerde ve aile davetlerinde tanistirma  evsahibesine aittir.
 Resmi makamlarda, gelen ziyaretçileri  ve konuklari daima özel kalem müdürleri/sekreter yöneticiye takdim eder.
 Aile  ile tanistirmalarda  kisi, önce  anneye sonra babaya takdim edilir.
 -Protokolde daima ast üste, küçük büyüge,  hanim erkege önce selam verir; üst(büyük) selam alir. Ayrica esit düzeydekilerde önce selam vermek nezakettir.
 -Protokolde  tokalasmada önce el uzatma  hakki daima, yas, kidem, rütbe ve unvan olarak  önde gelenin hakkidir. Erkekler el sikarken  varsa eldivenlerini çikartirlar, bayanlar çikartmazlar. Ancak diger hanimlarla tokalasirken çikarmak nezakettir.
 -El öpme ve yanaktan öpme gayriresmi ortamda ve  samimi iliskilerde  sözkonusudur.  (Amerika,  Ingiltere,  Almanya ve Iskandinav  ülkelerinde  el öpme yanaktan öpme  gelenegi hiç yoktur. Ruslarda ve Suud’larda  özellikle üst düzeyde erkekler  arasinda dudaktan öpme gelenegi vardir.)
   Karsilamalarda ilke olarak, resmi makamlarda üst konuklar ve seref konuklari dis kapida,  es düzey konuklar iç kapida(makam kapisinda) karsilanmali ve ugurlanmalidir. Refakatte ev sahibi önden gider ve buyur eder.  Ancak önde refakatçi  varsa veya  bilinen bir yere gidiliyorsa  ev sahibi konugun  soluna geçerek refakat eder.
 Üstler, ast  konuklarini  makam koltugunda ayaga kalkarak , “Hosgeldiniz “ deyip  elini sikarak ve oturacaklari yeri göstererek ve “Buyurun” diyerek karsilar. Ancak , ast ya da akran da olsa, önem ve deger verilen kisiler daima dis kapida  karsilanmali ve  ugurlanmalidir.
 
 -Bir amirin makamina kendi üstleri veya yas, kidem, protokol vb. yönden kendinden önde olan akranlari veya önemli  zevat ya da önem verdigi kisiler geldigi zaman  kendisi makam koltugunda oturmamali, misafir koltugunda oturmalidir.
 Üstlerin, astlarini makamlarinda  ziyaret etmeleri, personel ve vatandaslar açisindan  büyük bir güç ve prestij  unsurudur.
 Astlara emir ve direktifler daima makamda verilmelidir.  Astlarin odasina/çalisma yerine gidildiginde kesinlikle  kendilerine ve islerine müdahale edilmemeli ve emir verilmemelidir. Astlarin dairesinde daima  dinleyici ve gözleyici kalinmali, tesekkür edilmeli, ancak sorunlar varsa, bizzat makamda görüsülmeli ve gerekli  emir ve direktifler  makamda verilmelidir.
 Makamda üstlerle görüsme yaparken  veya toplantida  içeriye  ast veya konuk kabul edilmemeli, acil ve zorunlu olmadikça telefonla görüsülmemeli, evrak imzalanmamalidir. Zorunlu durumlarda üstten izin almak ve “özür dilemek” gereklidir.
 Üstün makamina girince saygilar beyefendi diye selam verilmeli, ceketin önü dügmelenmis olmali, “Buyurun” “oturun” demeden oturmamali, eger oturmak gerekiyorsa “izin” istenmelidir. Otururken bacak bacak üstüne atilmamali, sigara içilmemelidir. Ancak çay, kahve ikram edilirse kabul edilmeli ve tesekkür edilmelidir.
 Resmi ortamda üst yönetici gelince, hanim memurlar dahil ayaga kalkilir. Amirin makaminda oturulacak koltuk, amirin gösterdigi  koltuktur. Göstermemisse, sirt duvara gelecek sekilde, makam masasinin önündeki koltuga oturmak uygundur. Birden çok kisi ile makama girildiginde kideme  göre oturmalidir. Üst olan makam masasina en yakin ve sirti duvara  gelen koltuga oturur.
 Amirle konusurken saygili ve nazik  ifadeler kullanilmali, amiri dinlerken göz bölgesine bakarak ve basla hafif  onay  vererek dinlemelidir.  Amir/üst “nasilsiniz?” diye sordugunda  “tesekkür ederim beyefendi” denmelidir.  Ancak üstlere makamlarinda “siz nasilsiniz?” diye sormak uygun degildir.
 Giriste ve çikista, amir el uzatmadikça , toka etmek için  el uzatilmamalidir. Amir ayaga kalkinca , ayaga kalkmali, telefonla konusurken kendisini dinlememeli,  baska yere bakmali veya  baska seyle  mesgul olmalidir.  Evrak imzalarken de  yaziyi gizlice okumaya çalisilmamalidir.  Amir  görüsme sonunda “Tesekkür Ederim” deyince  gitmek gerektigi anlasilmalidir.
 Protokolde üst daima  sagdadir.  Toplantida, törende, otururken,  sirada ayakta dururken veya yürürken  ast daima  üstün soluna geçer. Üstten  asta  kidem sirasi  sagdan sola dogrudur. Ancak üstün ortada oldugu durumlarda  birinci ast üstün saginda, ikinci ast üstün solunda,  üçüncü ast  sagda,  dördüncü ast solda olmak üzere yer alir.
 -Her türlü   törende  konusma sirasi daima  asttan üste dogrudur. Üst en son konusur.
 Astlar daha çok teknik konulardan  ve ayrintilardan, üstler ise  daha çok  stratejik  ve politik konulardan, amaç ve hedeflerden  söz ederler.
 Törenlerde, söze baslarken  mutlaka, törende hazir bulunan zevat unvanlariyla üstten asagiya dogru siralanarak sayilirlar.(“ Sayin Bakan , Sayin Vali, Sayin Komutanlar, Sayin Konuklar ve Sayin Basin Mensuplari”) Yada Törende/toplantida hazir bulunan  sadece en büyük onur konugunun  unvani zikredilir.(“Sayin Bakan ve Sayin Konuklar”) gibi.
 Resmi konusmalarda kesinlikle “Ben” denilmemelidir. Daima “Biz veya teskilatimiz, Kurumumuz”denilmelidir. Protokol konusmasi 20 dakikayi geçmemelidir.
 -“Baskentte ve Il/Ilçelerde Ulusal ve Resmi bayramlarda  Yapilacak Törenler”, 1.10.1981 tarih ve 17475 sayili Resmi Gazete de Yayimlanmis olan Yönetmelik hükümlerine göre uygulanir. “Mahalli Kurulus Günleri, Atatürk Günleri ve Tarihi Günlerde  Yapilacak Törenler” ise 5.4.1982 tarih  ve 17655  sayili Resmi Gazete de  yayimlanan  Yönetmelik esaslarina göre uygulanir. “Resmi Bayramlar ve Anma Günlerinde  Anitlara Konulacak  Çelenklerin Hazirlanmasi, Tasinmasi ve Sunulmasi” usulleri ve törenleri de 21.9.1973 tarih ve 14662 sayili Resmi Gazete de yayimlanmis olan Yönetmelik  hükümlerine göre uygulanir.
 -Türkiye’de Il ve Ilçelerde uygulanan  protokol düzeni  asagida verilmistir.
 IL PROTOKOLÜ:
1- Vali
2- TBMM üyeleri (varsa orgeneraller, oramiraller önde gelir),
3- Mahallin en büyük komutani, genareller, amiraller, garnizon komutani,
4- Belediye Baskani,
5- Üniversite rektörleri,
6- Cumhuriyet savcisi, DGM savcisi, adalet komisyonu baskani, DGM baskani, bölge idare mahkemesi baskani, baro baskani,
7- Rektör yardimcilari,
8- Garnizon komutanlarinca tespit edilecek  silahli  kuvvetler mensuplari,
9- Genel ve katma bütçeli  kuruluslarin  genel müdürleri,
10- Vali yardimcilari, il emniyet müdürleri, büyüksehir belediye sinirlari içindeki  ilçe kaymakamlari ve   ilçe belediye baskanlari,
11- Hakimler, savci yardimcilari, noter odasi baskani,
12- Iktidar partisi, ana muhalefet partisi ve TBMM’de grubu bulunan  diger partilerin  il baskanlari(alfabetik),
13- Dekan yardimcilari, Enstitü ve yüksekokul müdür yardimcilari ile üniversitelerce  belirlenecek diger ögretim üyeleri,
14- Bakanlik müfettisleri, hesap uzmanlari, Sayistay denetçileri,
15- Bakanlar kurulu kararlarindaki imza sirasina göre,  Bakanliklarin il teskilatindaki amir, baskan ve müdürleri, il milli egitim müdürlerince  belirlenecek  orta ögretim  ve temel egitim okul müdürleri ile  ögretmenler,
16-  Genel müdürlük ve bölge müfettisleri,
17-  Resmi bankalar müdürleri, KIT ve TRT üst yöneticileri,
18- TBMM’de grubu bulunmayan siyasi partilerin  il baskanlari(alfabetik),
19- Il genel meclisi ve belediye meclisi üyeleri,
20- O yerdeki mesleki kuruluslar ve  en fazla üyeye sahip  basin kuruluslarinin   temsilcileri,
21- Özel banka müdürleri,
22- Kamu yararina çalisan  dernek baskanlari(THK, Kizilay vb.).
Not:Icraci bakanliklarin tasra birimleri, Il/ilçede bakanliklarini temsil  ettiklerinden, basbakanliga/devlet bakanligina bagli/ilgili kuruluslarin il ve ilçe temsilcilerinden önce gelmelidir. Çünkü bunlar, il/ilçede basbakanlik ya da devlet bakanligini degil, sadece kendi kuruluslarini temsil ederler.
ILÇE PROTOKOLÜ:
1- Kaymakam,
2- Garnizon Komutani,
3- Belediye Baskani,
4- Cumhuriyet Savcisi,
5- Fakülte Dekani, Yüksek Okul Müdürü,
6- Emniyet Müdürü/Amiri,
7- Hakimler, Savci Yardimcilari,
8- Iktidar, ana muhalefet ve TBMM’de grubu bulunan siyasi partilerin  ilçe baskanlari(alfabetik)
9- Ilçedeki Yüksek okul müdürleri ve ögretim üyeleri (varsa)
10- Bakanlar Kurulu Kararnamesindeki  imza sirasina göre, Bakanliklarin ilçe teskilati baskanlari,
11- Resmi Banka Müdürleri,
12- TBMM’de grubu bulunmayan siyasi partilerin ilçe baskanlari (alfabetik),
13- Il genel meclisi ve belediye meclisi üyeleri,
14- Mesleki kuruluslarin temsilcileri,
15- Özel Banka Müdürleri,
16- Kamu yararina  çalisan  dernek baskanlari, Merkezde yasama, yürütme ve yargi organlarinin  baskanlari, bakanlar, müstesar ve müstesar yardimcilari, genel müdür ve bu düzeydeki baskanlar, tasrada valiler, savcilar, rektör ve dekanlar, kaymakamlar, belediye baskanlari,  bölge müdürleri, il müdürleri ve hastane bastabiplerinin makam odalarinda makam  masasinin  sag gerisinde, tepesinde ay yildiz bulunan direge çekili  Türk Bayragi konur.  Kuruluslarin özel bayraklari ise, yöneticilerin makam odasinda  makam masasinin sol gerisinde , ay yildizsiz direge  ve Türk Bayragindan  daha küçük olmak üzere  konur.
- Telefon irtibati sekreter tarafindan saglandiginda  sekreter, astlari üste takdim eder, esit düzeyde olanlari karsilikli iki sekreter  ayni anda  birlikte irtibatlandirir. Üstün sekreteri asti takdim eder. Bu yüzden yönetici olarak  direkt telefon etmekten kaçinmalidir.
Resmi telefon görüsmesinde  ahizeyi alinca “Alo” demek yerine “Efendim”, üstlere ise “Buyurun Efendim” denilmelidir. Direkt telefon edildiginde de asla “Orasi  Neresi” denmemelidir. Telefon eden önce kendini tanitmali ve “Sayin ........... ile görüsebilirmiyim  demeli.
 
< Önceki   Sonraki >
RESIM GALERISIIRLERHOSGELDINIZTC KIMLIK OTELLERÇIÇEKÇILERKUAFÖRLERÜYE FIRMALARRESTAURANTLARTEMSILCIMIZ OLUNIS VERENLERGÜZEL SÖZLERSEKRETER GÖRÜSLERIKIM NE DEDI
Köse Yazarlari
 

Asli KAYA

Neset YALÇIN

 
Reklam Verenler


TEKIRDAG UNVERITESI
Sekreter Dergisi 14
4
Ziyaretçi Sayisi
Toplam891139
Tarih/Saat